Lokaut (Lockout)

Forma walki pracodawców z pracownikami polegająca na zamknięciu zakładu pracy a tym samym na masowym zwolnieniu pracowników. Celem lokautu może być próba wywarcia presji i zmuszenia pracowników do przyjęcia gorszych warunków pracy lub płacy. Lokaut bywa również stosowany w odpowiedzi na strajk lub w celu jego zapobieżenia.

Ze względu na moment zastosowania wyróżnia się:

• lokaut defensywny - stosowany w odpowiedzi na nielegalny strajk;
• lokaut ofensywny - stosowany w celu wymuszenia na pracownikach korzystnych dla pracodawcy ustępstw;
• lokaut prewencyjny - stosowany w odpowiedzi na zapowiadane nielegalne bądź godzące w interesy firmy akcje strajkowe pracowników.

Lokaut jest to działanie nieuregulowane w przepisach prawa polskiego, w związku z czym nie jest zakazane. Zasada ta dotyczy jednak wyłącznie lokautu defensywnego i prewencyjnego. Lokaut ofensywny może być uznany za bezprawny w myśl zapisów dotyczących zwolnień w kodeksie pracy. Lokaut podobnie jak strajk traktowany jest jako jeden z podstawowych środków stosowanych w sporach zbiorowych pracy.

Patrz też: Związek zawodowy, Strajk, Negocjacje zbiorowe, Dialog społeczny